Loopband smeren: hoe, wanneer en welke olie
Smeren is het goedkoopste onderhoud dat je op een loopband kunt doen en voorkomt de duurste storing: een doorgebrande motor. Zo doe je het goed.
TL;DR - loopband smeren in het kort
Smeer het loopdek met 100% siliconenolie, nooit met WD-40, kruipolie of petroleum. Thuisgebruik: elke 3 tot 6 maanden of om de circa 200 gebruiksuren. Semi-professioneel en gym: maandelijks tot elke 6 weken. Gebruik 20 tot 30 ml per beurt, verdeeld onder de loopband, en centreer en span de band daarna opnieuw.
De rest van dit artikel is geschreven zoals wij het aan een collega-monteur uitleggen: wat er mechanisch gebeurt, hoe je meet in plaats van gokt, en waar het in de praktijk misgaat.
Waarom smeren geen luxe is
Tussen de loopmat en het loopdek zit een glijlaag. Bij een nieuwe band is dat een dunne film silicone die de wrijvingscoefficient laag houdt. Verdwijnt die film, dan loopt de wrijving snel op. Dat merk je niet meteen aan het loopgevoel, maar wel aan de stroom die de motor trekt.
De keten is simpel: meer wrijving betekent meer koppel, meer koppel betekent meer stroom, meer stroom betekent meer warmte in de motor, de koolborstels en de motorregeling. Koolborstels slijten daardoor sneller, de commutator brandt in, de MOSFETs of de IGBT-brug op de controller worden warm en de aandrijfriem gaat rekken. Een doorgebrande motor of controller is de duurste reparatie op een loopband; het is ook de reparatie die wij het vaakst zien bij banden die nooit gesmeerd zijn. Wat het vervangen van een motor kost, lees je in kosten loopband motor.
Daarnaast beschadigt droge wrijving het loopdek zelf. Een MDF-dek met HPL-toplaag krijgt slijtsporen precies op de plek waar de voet landt. Zit die slijtplek er eenmaal in, dan helpt smeren niet meer en moet het dek worden omgedraaid of vervangen. Smeren is dus preventief, niet curatief.
Zo herken je dat smeren nodig is
Voel met de vlakke hand onder de loopmat, ongeveer 30 centimeter voorbij het voorste punt waar je voet landt. Bij een goed gesmeerde band voelt het glad en licht vettig aan en blijft er een dunne glans op je vingers. Voelt het kurkdroog, stoffig of ruw, dan is de film weg.
Warmte is het tweede signaal. Is de loopmat na tien minuten wandelen duidelijk warmer dan lichaamstemperatuur, dan zit daar wrijvingsenergie in die er niet hoort. Een motorkap die na een half uur te heet is om je hand op te houden, wijst op dezelfde oorzaak.
Piepen, een zoemende of grommende motor, een band die kortstondig hapert of terugvalt als je erop stapt, en een snelheid die niet strak op de ingestelde waarde blijft: het zijn allemaal klassieke symptomen van te hoge wrijving. Kun je meten, meet dan met een stroomtang op de netkabel. Een 2.0 pk consumentenloopband met een gebruiker van gemiddeld gewicht op 6 km/u zit in de praktijk rond een lage ampere-waarde; loopt die bij dezelfde belasting duidelijk hoger dan bij een vergelijkbaar, wel gesmeerd toestel, dan weet je genoeg. Behandel dit als indicatie en vergelijk altijd met de specificatie van de fabrikant.
Let op: piepen kan ook uit de rollagers of de aandrijfriem komen. Draai daarom eerst de band een paar keer met de hand rond met de stekker eruit. Piept het dan al, zoek je het niet in de smering.
Loopband smeren stap voor stap
1. Stekker eruit
Altijd. Ook als de band uit staat, kan een console met een restlading of een veiligheidssleutel die per ongeluk teruggeplaatst wordt de motor laten aanlopen. Haal de stekker uit het stopcontact en leg de veiligheidssleutel apart.
2. Loopmat reinigen
Veeg de bovenzijde en de zijranden schoon met een licht vochtige doek en droog na. Onder de mat verwijder je stof en haren met een smalle stofzuigermond. Smeren over een laag stof maakt een schuurpasta; dat is erger dan niet smeren.
3. Band losser zetten
Draai de twee achterste stelbouten elk een halve tot hele slag linksom, zodat je de mat aan de zijkant een paar centimeter kunt optillen. Tel je slagen; je draait ze straks exact terug.
4. Olie aanbrengen
Steek de flacon of de meegeleverde tuit onder de mat tot ongeveer het midden van de band en breng in een S-vorm of zigzag olie aan over de middelste 30 tot 40 centimeter breedte. Herhaal dit vanaf de andere zijde. Reken op 20 tot 30 ml voor een consumentenband. Doe dit niet vlak bij de voor- of achterrol; daar wordt de olie er direct uit geperst.
5. Verdelen
Sluit de stekker weer aan, zet de band op 3 tot 4 km/u en laat hem drie tot vijf minuten lopen. Loop er de laatste minuut rustig op, zodat de olie zich onder belasting verdeelt over de volle breedte van het dek.
6. Spannen en centreren
Zet de band uit, draai de stelbouten terug naar hun oorspronkelijke positie en controleer de spanning: je moet de mat in het midden ongeveer 5 tot 7 centimeter kunnen optillen. Loopt de band naar rechts, draai dan de rechter stelbout een kwartslag rechtsom; loopt hij naar links, de linker. Altijd in kwartslagen en steeds een minuut laten lopen om te zien wat het doet.
7. Overtollige olie afnemen
Neem olie die aan de zijranden of op de vloer terechtkomt direct af. Silicone op de vloer is spekglad en olie op de bovenzijde van de mat maakt de band onveilig om op te lopen.
Welke olie wel en welke absoluut niet
Gebruik 100% siliconenolie zonder toevoegingen, in de viscositeit die de fabrikant voorschrijft. De meeste loopbanden werken met een dunne siliconenolie; sommige merken leveren een siliconen-emulsie op waterbasis of een spuitbus. Volg het onderhoudsvoorschrift van je toestel, want een enkele fabrikant schrijft juist een waxbehandeling voor en dan is olie fout.
Nooit gebruiken: WD-40 en andere kruipolie, petroleum, terpentine, motorolie, naaimachineolie, vaseline of universeel spuitvet. Deze middelen bevatten oplosmiddelen of minerale olie die de PVC-toplaag van de loopmat zacht maken, de lijmlaag tussen mat en weefsel aantasten en de coating van het loopdek doen loslaten. Wat je dan bespaart aan olie, betaal je terug in een nieuwe loopmat.
Doe ook geen olie in de motorruimte, op de aandrijfriem of op de rollen. Een gladde aandrijfriem slipt en een gladde voorrol laat de mat wegglijden onder je voet.
Interval per gebruiksintensiteit
Thuisgebruik, minder dan 3 uur per week
Twee keer per jaar smeren, of om de circa 200 gebruiksuren. Veel consoles houden de uren bij in het servicemenu; gebruik die teller in plaats van je gevoel.
Intensief thuisgebruik, 3 tot 10 uur per week
Elke drie maanden controleren met de handtest en smeren zodra het droog aanvoelt. In de praktijk komt dat neer op drie a vier keer per jaar.
Semi-professioneel: hotel, praktijk, bedrijfsfitness
Maandelijks controleren, in de regel elke 6 tot 8 weken smeren. Neem dit op in een vast onderhoudsschema, zie het preventief onderhoudsschema fitnessapparatuur.
Commerciele gym, 8 uur of meer per dag
Maandelijks smeren en per kwartaal de dekdikte en de slijtsporen beoordelen. Veel commerciele loopbanden hebben een zelfsmerend of waxgeimpregneerd dek; controleer altijd eerst het fabrikantvoorschrift voordat je olie toevoegt.
Na de eerste 6 maanden van een nieuw toestel
Nieuwe banden hebben af fabriek voldoende silicone. Ga niet direct smeren, maar controleer na een half jaar met de handtest.
Fouten die wij het vaakst tegenkomen
Te veel olie
Een halve flacon in een keer leidt tot olie die aan de zijkanten uitloopt, de mat laat slippen en stof bindt tot een pasta. Minder en vaker is beter.
Alleen bij de rollen smeren
Daar wordt de olie er direct uitgeperst. De film hoort in het midden van het dek te zitten, precies waar de voet landt.
Smeren maar niet naspannen
Na het smeren daalt de wrijving en gaat een net te losse band slippen bij het afzetten. Slippen brandt de mat en de voorrol in.
Vergeten schoon te maken
Olie over stof en haren werkt als schuurpapier. Eerst zuigen, dan smeren.
Doorgaan bij een versleten dek
Voel je een uitgesleten groef of een ruwe plek in het dek, dan is smeren zinloos. Dek omdraaien of vervangen is dan de juiste ingreep; laat dit beoordelen door een monteur.
Spuitbus met drijfgas op de motor richten
Silicone in de motorruimte trekt stof aan en kan de koolborstelcontacten vervuilen.
Wanneer je er een monteur bij haalt
Blijft de band na een correcte smeerbeurt haperen, trekt de motor hoorbaar zwaar, ruik je een branderige lucht of geeft de console een foutcode, dan zit het probleem dieper. Denk aan versleten koolborstels, een defecte motorregeling, een rekkende aandrijfriem, een vastlopend rollager of een uitgesleten loopdek. Dat zijn metingen en vervangingen waarvoor je de kap eraf moet en met netspanning werkt.
Meer preventief onderhoud staat in loopband onderhoud. Wil je het laten doen, vraag dan een monteur aan via service aanvragen. Voor gyms, hotels en fysiopraktijken nemen wij het smeren mee in een vast onderhoudsritme via een servicecontract.
Veelgestelde vragen over loopband smeren
Gerelateerde Artikelen
Checklist: zo houdt u uw loopband in topconditie
Een handige stap-voor-stap checklist voor optimaal loopband onderhoud.
De 7 signalen dat uw fitnessapparaat aan onderhoud toe is
Herken deze vroege waarschuwingssignalen voordat er problemen ontstaan.
De Complete Gids voor Loopband Onderhoud: 10 Essentiële Tips
Ontdek hoe u uw loopband in perfecte conditie houdt met onze uitgebreide onderhoudsguide. Van dagelijkse reiniging tot periodieke kalibratie.